Maria moet blijven varen Over Jan Engelman, n.a.v. een tentoonstelling in het Centraal Museum te Utrecht 9 juli tot 15 oktober 2000

Er is een poŽzie die in de eerste plaats gekenmerkt wordt door datgene waarnaar zij streeft, – of louter door het feit, dŠt zij streeft. Er is een poŽzie die vooral gekenmerkt wordt door datgene wat zij tracht te vermijden, – of alleen maar doordat zij iets te vermijden tracht. Tot dit laatste genre, dat, algemeen gesproken, met het principe der ‘klassieke’ kunst voeling houdt, behoort de poŽzie van Jan Engelman. Afgewogener dan die van Marsman, egaler dan die van Slauerhoff, intiemer dan die van A. Roland Holst, laat deze poŽzie, hoe weinig ook in spontaneÔteit, taalfantasie of metafysische gerichtheid bij die van anderen ten achter staand, zich door geen enkel begrip zo goed karakteriseren als door haar stoorloosheid. Stoorloosheid, formeel zich uitend in het uitbannen van alles wat te luid, te reŽel, te heftig, te schurend de zoetvloeiende gang van het vers zou schaden, – matrieel vooral berustend op de typische probleemloosheid van de ‘zuidelijke’ katholiek zonder apologetische behoeften, hier verenigd met de golvende sensualiteit van de erotische mysticus, die al evenmin problemen herbergt, omdat zij de tegenstelling niet kent. Juist doordat in deze vorm en inhoud elkander dekken, is Engelman een belangrijk dichter kunnen worden, [...].

Uit Lier en lancet, Polak & Van Gennep, Amsterdam 1974
Jan Engelman in de Koninklijke Bibliotheek

Levensbericht van Jan Engelman
Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde